Αποφρακτική Νόσος Καρωτίδων

Η αποφρακτική νόσος καρωτίδων είναι μια νόσος που επηρεάζει τις καρωτίδες, αρτηρίες που βρίσκονται στο τράχηλο, δεξιά και αριστερά στο λαιμό, και αιματώνουν τμήματα του εγκέφαλου. Αυτές οι αρτηρίες επηρεάζονται πιο συχνά από το φαινόμενο της αρτηριοσκλήρωσης με αποτέλεσμα τη προοδευτική μείωση του αυλού των αγγείων από πλάκες.

Το φαινόμενο της αθηροσκλήρυνσης παρατηρείται κυρίως συνήθως σε αρτηρίες πους διχάζουν, γι’ αυτό αφορά και τις καρωτίδες καθώς όπως ανεβαίνουν προς τα πάνω διακλαδίζονται σε έσω και έξω καρωτίδα.

Οι βλάβες αυτές οδηγούν σε στενώσεις του αυλού και μπορεί να φτάσουν έως τη πλήρη απόφραξη του αγγείου. Μπορεί να προκαλέσουν επίσης εμβολικά φαινόμενα και κατά συνέπεια απόφραξη μικρότερων αλλά πιο σημαντικών ενδοκρανιακών αγγείων.

Εμβολικά φαινόμενα βεβαία μπορεί να προέρθουν κ από άλλα σημεία του σώματος όπως η κάρδια.

Και στις δυο περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι η μείωση η το σταμάτημα της ροής (ισχαιμίας) σε ορισμένα τμήματα του εγκέφαλου με συνέπεια την εμφάνιση γεγονότων που ποικίλουν ανάλογα με την έκταση και τη σημασία των εγκεφαλικών δομών που επηρεάζονται.

Μεγάλη σημασία έχει ο βαθμός της στένωσης που προκαλείται καθώς και η μορφολογία της αθηρωματικής πλακάς που πρέπει πάντα να υπολογίζονται, απεικονίζονται με τον απεικονιστικό έλεγχο ( τρίπλεξ, αξονική-μαγνητική τομογραφία).

Αποφρακτική Νόσος Καρωτίδων

Τα συμβάντα που σχετίζονται με βλάβες στις καρωτίδες κατατάσσονται ως:

  • Παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (ΤΙΑ) που ορίζεται ως εστιακά νευρολογικά γεγονός, αιφνίδιας έναρξης και υποχωρεί πλήρως μέσα σε 24 ώρες επαναφέροντας τον ασθενή στην προηγούμενη νευρολογική του κατάσταση, χωρίς δηλαδή να έχει κάτι νέο νευρολογικά.
  • Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ) που φέρει μόνιμες μη αναστρέψιμες βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

Συμπτωματολογία

Η κλινική εικόνα ποικίλει καθώς ο ασθενής μπορεί να έχει:

  • Διαταραχές στο λόγο: να μη μπορεί να μιλήσει, η να μιλάει μπερδεμένα.
  • Διαταραχές στη κίνηση: στα άκρα πάντα απ’ τη μια πλευρά του σώματος έχοντας μειωμένη μυϊκή δύναμη, η και πλήρη αδυναμία. Συνυπάρχει παραισθησία στο άκρο.
  • Παροδική τύφλωση στο ένα μάτι, σαν να βλέπουμε μια κουρτίνα να το κλείνει.
  • Πονοκέφαλος, ήπια σύγχυση και ζάλη μπορεί να συνοδεύουν τα προηγούμενα συμπτώματα.

Το χαρακτηριστικό αυτών των γεγονότων είναι η αιφνίδια έναρξη, ενώ ο ασθενής χαίρει πλήρης υγείας και το γεγονός ότι μπορεί να είναι κάτι το παροδικό η μόνιμο.

Παράγοντες κίνδυνου για καρωτιδική νόσο

  • Ηλικία
  • Αρτηριακή υπέρταση
  • Ιστορικό καπνίσματος
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Υπερλιπιδαιμία
  • Ιστορικό άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων (στεφανιαία νόσος, περιφερική αρτηριοπάθεια).

Διάγνωσις

Προσεγγίζοντας ένα ασθενή με αθηρωμάτωση στις καρωτίδες, πρέπει να επιβεβαιώσουμε την ύπαρξη της νόσου , της σοβαρότητα της, να αποφασίσουμε για το αν η συμπτωματολογία οφείλεται στη καρωτιδική νόσο, και εάν είναι χειρουργήσιμη.

Όλα αυτά πρέπει να επιτευχθούν με τη λιγότερη ταλαιπωρία, κόστος και μεγαλύτερο όφελος για τον ασθενή.

Επειδή ο υπέρηχος αγγείων (τριπλέξ)  είναι μια μη επεμβατική εξέταση, χωρίς κινδύνους, χαμηλού κόστους και αυξημένης δυνατότητας στο να υπολογίσει τον βαθμό της στένωσης, την μορφολογία της πλακάς είναι η καταλληλότερη εξέταση ως πρώτο βήμα για την απεικόνιση της αποφρακτικής νόσου των καρωτίδων, όπως και για τον μετέπειτα έλεγχο-παρακολούθηση επίσης. Αρκετές φόρες δεν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος με μια άλλη εξέταση (αξονική η μαγνητική τομογραφία) καθώς είναι σε θέση να μας δώσει ακριβής πληροφορίες και το σύνολο τους.

Εάν ο έλεγχος με υπέρηχο δεν μας έχει δώσει τις πληροφορίες που θέλουμε τότε πρέπει να προχωρήσουμε σε αξονική η μαγνητική αγγειογραφία καρωτίδων.

Η κλασική αγγειογραφία δεν έχει θέση στις μέρες μας ως διαγνωστική μέθοδος αλλά μονό ως επεμβατικό μέσο για την ενδαγγειακή αποκατάσταση της αποφρακτικής νόσου των καρωτίδων τοποθετώντας stent.

Θεραπεία

Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου στις καρδιαγγειακές νόσους.

Δεν είναι όμως μονό ο θάνατος που πρέπει να μας απασχολεί αλλά και το γεγονός ότι πολλοί ασθενείς μένουν με μόνιμη αναπηρία μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο με σοβαρές συνέπειες γι’ αυτόν και την οικογένεια του.

Σκοπός της θεραπείας είναι να αποτρέπει τέτοια επεισόδια να συμβαίνουν η αν έχουν συμβεί να μην γίνουν νέα.

Εάν έχει προηγηθεί αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο με νευρολογικό υπόλειμμα δεν υπάρχει θεραπεία που να επαναφέρει τον ασθενή στην αρχική του, υγιή νευρολογική κατάσταση.

Η θεραπεία μπορεί να είναι η φαρμακευτική η χειρουργική.

Η φαρμακευτική θεραπεία έχει ως στόχο:

  • Τη ρύθμιση της κυκλοφορίας του αίματος με τη χρήση αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων (ασπιρίνης, κλοπιδογρελης) που κάνουν το αίμα πιο ρευστό βελτιώνοντας έτσι την κυκλοφορία.
  • Επιβράδυνση της αρτηριοσκλήρυνσης και σταθεροποίηση της αθηρωματικής πλακάς με τη χρήση αντιλιπιδαιμικών φαρμάκων.
  • Τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και άλλων παραγόντων κίνδυνου όπως σάκχαρο η καρδιακών νοσημάτων.

Η χειρουργική θεραπεία μπορεί να είναι:

Η ενδαρτηρεκτομή καρωτίδας οπού μιλώντας απλά στην ουσία ανοίγεται η καρωτίδα στο σημείο που νοσεί, έχει στένωση, αφαιρείται το υλικό (αθηρωματική πλακά) που δημιουργεί τη στένωση και ξαναράβεται. Γίνεται συνήθως υπό γενική αναισθησία.

Αποφρακτική Νόσος Καρωτίδων

Η ενδαγγειακή μέθοδος οπού μέσω παρακέντησης συνήθως από τη μηριαία αρτηρία και τη χρήση καθετήρων τοποθετείται ένας νάρθηκας (stent) στο σημείο της στένωσης προκειμένου να κρατήσει τον αυλό του αγγείου ανοικτό. Γίνεται υπό τοπική αναισθησία.

Αποφρακτική Νόσος Καρωτίδων

Η ενδαγγειακή τεχνική συνίσταται όταν υπάρχει επαναστένωση δηλαδή επανεμφάνιση της νόσου μετά από προηγούμενη χειρουργική επέμβαση, υπάρχουν αρκετά συνοδά προβλήματα υγείας, ή υπάρχουν ανατομικές δυσκολίες που καθιστούν την παραδοσιακή χειρουργική επέμβαση δύσκολο να γίνει π.χ., ασθενείς που έχουν λάβει ακτινοθεραπεία στην περιοχή του λαιμού.

Από τις μελέτες που υπάρχουν μέχρι τώρα υπερτερεί η χειρουργική της ενδαγγειακής μεθόδου. Και οι δυο μέθοδοι έχουν κινδύνους επιπλοκών, κυρίως αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κατά την διάρκεια της επέμβασης. Μπορεί να συμβεί και βλάβη, παροδική η μόνιμη σε νεύρα γύρω από τις καρωτίδες με τη χειρουργική μέθοδο. Τα ποσοστά των επιπλοκών είναι μικρά και σχετίζονται άμεσα με την ικανότητα - εμπειρία του αγγειοχειρουργού.